fbpx
4 style zarządzania sytuacyjnego
Techniki,  Zarządzanie

4 style zarządzania sytuacyjnego, które musisz znać.

Czas czytania: 4 minut


Style zarządzania — możesz wybrać dowolny i ten, który użyjesz w trakcie pracy ze swoimi ludźmi, nie jest ani zły, ani dobry. Aczkolwiek jego wykorzystanie może być właściwe lub nie i zależy od sytuacji oraz od Ciebie jako lidera i Twoich podwładnych.

Czy zdarzyło Ci się odczuwać wielką de motywację, gdy Twój szef przekazał Ci polecenie służbowe, w którym dokładnie wyjaśnił co i jak masz zrobić? A może dostałeś nową rolę i zadania do wykonania, ale Twój przełożony nie dał Ci żadnych wskazówek pomocnych w ukończeniu Twojej pracy? Przypomnij sobie, co wtedy czułeś i jak zakończyły się Twoje starania. A teraz odwróć te doświadczenia i pomyśl, jak mogą się czuć Twoi podwładni, gdy Ty zarządzasz ich zadaniami?

Jeżeli chcesz wiedzieć, w jaki sposób dobrać swoje zachowanie i styl zarządzania do danej sytuacji, czytaj dalej.

Od czego zależy, że jeden styl zarządzania działa dobrze a drugi gorzej? Według modelu Paula Herseya i Kena Blancharda opracowanego w 1968 roku każdy lider, szukając odpowiedzi na postawione pytanie, powinien sprawdzić, czy stosuje odpowiednią metodę zarządzania w stosunku do swoich pracowników. Ładnie brzmi, ale co to znaczy!?

Każdy pracownik wymaga innego podejścia.

Już tłumaczę. Zadaniem każdego lidera jest takie wpływanie na swoich pracowników, aby potrafili oni dobrze realizować cele swoje i zespołu, w którym pracują. Według modelu Herseya i Blancharda bardzo ważnym czynnikiem wspierającym pracowników jest umiejętność stosowania w praktyce różnych stylów przywództwa przez ich lidera. Oraz jak najlepszej komunikacji, która wspiera efektywność osiągania celu przez pracownika.

Style zarządzania — model

W modelu zarządzania sytuacyjnego zostały określone cztery różne style zarządzania dobrane do czterech różnych etapów rozwoju pracownika. Model jest pewnym uproszczeniem i należy zawsze pamiętać, że każdy z naszych podwładnych może nie koniecznie w 100% pasować do tego niego. Jednocześnie różne rodzaje zadań wykonywanych przez pracowników, mogą powodować, że będą oni w zależności od tych czynności na innych poziomach swojego rozwoju. Również my sami, jako liderzy musimy bacznie przyglądać się czy wybrany przez nas styl zarządzania na pewno działa i przynosi korzyści.

Mimo to, umiejętność użycia różnego rodzaju stylu zarządzania do sytuacji przyniesie Ci wiele korzyści, między innymi:

  • Będziesz mógł uniknąć wielu konfliktów.
  • Twoja współpraca z pracownikami będzie lepsza.
  • Znajomość Twoich podwładnych wzrośnie, a dzięki temu Twoje oddziaływanie na nich.

Model przywództwa sytuacyjnego obrazuje najlepiej poniższy diagram:

Style zarządzania — diagram

Style zarządzania są opisywane literą S, a etapy rozwoju pracownika symbolizuje litera R.

#1 Na jakim etapie jest Twój pracownik ?

Pierwszym krokiem, aby móc świadomie użyć odpowiedniego stylu zarządzania, jest określenie, na jakim etapie są Twoi pracownicy. Model Herseya i Blancharda klasyfikuje podwładnych według czterech poziomów gotowości. Aby określić poziom gotowości (ang. Readiness), musisz znać ich kompetencje, wliczając w to wiedzę i umiejętności. Jednocześnie musisz w ramach poziomu gotowości, musisz poznać zaangażowanie podwładnych, w szczególności ich motywację oraz ich wiarę w możliwość wykonania zadań.

Gdy już będziesz znał powyższe czynniki, to możesz przypisać gotowość swoich podwładnych do jednego z czterech poziomów:

GotowośćKompetencjeZaangażowanieOpis
R1 Entuzjastyczny lub Ostrożny debiutantNiskie WysokiePracownik ze względu na niskie kompetencje, jest niezdolny do samodzielnego wykonania zadania. Mimo to jest bardzo umotywowany do jego wykonania. Często niskie kompetencje są wynikiem braku doświadczenia. A wysoką motywacją wykazują się zwykle młodzi pracownicy lub osoby nowo zatrudnione.
R2 Adept rozczarowany/ bez iluzjiNiskie/ŚrednieNiskieGdy pracownik posiada nieduże lub znikome kompetencje do wykonania zadania i z tego powodu wykazuje niski poziom chęci do pracy. Często są to osoby, które otrzymały zadanie ponad swoje kompetencje i zostały pozostawione same sobie, ale wymaga się od nich wykonywania zadań jak osób z wysokimi kompetencjami.
R3 Kompetentny, lecz ostrożny lub znudzony praktykŚrednie/WysokieNiskieW tym przypadku możesz mieć do czynienia z dwoma typami pracowników:
– Pierwszy będzie posiadał wystarczające kompetencje do wykonania zadania, ale posiada niskie chęci z powodu braku wiary we własne siły.
– Drugi posiadający wysokie kompetencje, ale znudzony zadaniem, będzie okazywał niski poziom chęci jego wykonania.
R4 Samodzielny ekspertWysokieWysokiePracownicy w wysokich kompetencjach i bardzo zmotywowaniu, są najcenniejsi dla Twojego zespołu i jednocześnie najłatwiejsi do współpracy. Należy jednak pamiętać o tym aby nie używać wobec nich stylów przeznaczonych dla innych podwładnych.

#2 Jaki styl zarządzania wybrać?

Gdy już znasz poziomy gotowości swoich podwładnych, możesz dobrać odpowiedni styl zarządzania dla nich. Model wyróżnia odpowiednio 4 style kierowania:

Gotowość pracownikaStyle zarządzaniaStosowane zachowaniaOpis
R1S1
Dyrektywny
instruowanie:
buduj, organizuj,
ucz, nadzoruj
Lider w tym stylu zarządzania ma za zadanie bardzo dokładnie określić cele, wspierać pracownika, pomagać mu w zaplanowaniu i organizacji czynności. Wymaga to od szefa dużego zaangażowania a przede wszystkim cierpliwości i umiejętności słuchania.
R2S2 Trenerskikonsultowanie:
kieruje, wspieraj
Rolą lidera w tym stylu zarządzania jest budowanie i zwiększanie wiary we własne możliwości u pracownika. Lider przekazuje możliwie dużo instrukcji, ale daje możliwość wybór końcowego rozwiązania problemu pracownikowi.
R3S3 Wspierającywspieranie: chwal, słuchaj, ułatwiajLider swoim zachowaniem powinien zachęcać pracownika do dyskusji, dzielić się własnym doświadczeniem, a przede wszystkim wspomagać samodzielne rozwiązywanie zadań.
R4S4 Delegującydelegowanie: przekazuj
odpowiedzialność za
podejmowanie
codziennych decyzji
Lider promuje promować niezależność pracownika i zwiększać odpowiedzialność pracownika. Wręcz powinien zachęcać do podejmowania nowych wyzwań oraz całkowicie oddaje podejmowanie decyzji pracownikowi.

#3 Czy zawsze te same style zarządzania — Odstępstwa od reguł?

Mogą się jednak zdarzyć sytuacje, w których używanie danego stylu zarządzania nie możesz opierać o zbadany poziom gotowości Twoich pracowników. Pamiętaj jednak, że większość z tych sytuacji jest krótkotrwała i nie powinieneś po wyjściu nich, nadal używać potrzebnego w nich stylu zarządzania.

1. Sięgnij po styl Dyrektywny (S1) gdy:

  • Znajdujecie się w sytuacji kryzysowej,
  • Wobec pracowników z etapu R2 lub niekiedy R3, gdy termin wykonania ważnych zadań jest bardzo krótki,
  • Wobec na etapie R2, którzy otrzymali nowe i jednocześnie bardzo trudne zadania.

2. Styl Trenerski (S2) zastosuj dodatkowy gdy:

  • Pracownicy na etapie R3, zniechęceni sytuacją w firmie lub znudzeni swoją pracą cofają się do etapu R2,
  • Pracownicy na etapie R3 są pod wpływem nadmiernego stresu zadań pilnych i priorytetowych,
  • Oraz pracowników na etapie R3, którzy z powodu poufności nie mają dostatecznych wiadomości o zadaniu.

3. Styl wspierający (S3) warto zastosować:

  • Gdy pracownicy na etapie R4 są zbyt ostrożni lub nie ufają swoim możliwościom,
  • Wobec pracowników na etapie R4, którzy cofają się do etapu R3 z podobnych przyczyn, jak pracownicy R3 cofający się do R2,
  • Wobec pracowników na etapie R4, którzy z racji problemów osobistych lub konfliktów w zespole cofają się do R3,
  • Gdy Twoi pracownicy potrzebują więcej niż zwykle wsparcia i pochwał.

4. Styl Delegujący (S4) dodatkowo stosuj:

  • Gdy czujesz, że pracownik na etapie R3, szybciej się rozwinie lub bardziej zmotywuje, a zadanie nie jest zbyt ważne.

Podsumowanie

Efektywne wykorzystywanie stylu zarządzania w zależności od sytuacji, wymaga od liderów elastyczności oraz rozwinięcia wysokich umiejętności komunikacji. Niewielu z nas potrafi go stosować zawsze i wszędzie. Podejście sytuacyjne to znakomita metodologia, pozwalająca menedżerom właściwie ocenić zarówno ludzi, jak i zadania w taki sposób, aby wybrać odpowiedni styl zarządzania.

Jeżeli chcesz poznać, jak rozwijać powyższe style, jak je wzmacniać lub wygaszać, zajrzyj do artykułu „Jaki styl zarządzania dla lidera? Czy lider może wydawać rozkazy? A może musi zawsze prosić?” oraz „Chcesz przewodzić? Obudź się! Ten przewodnik rozwinie Twoje style zarządzania.